Zestawy do integracji sensorycznej: co kupić i jak ćwiczyć?

Jako ekspertka w dziedzinie rozwoju dziecka, często spotykam się z pytaniami o to, jak wspierać najmłodszych w ich drodze do samodzielności i harmonijnego funkcjonowania. Ten artykuł powstał z myślą o rodzicach, terapeutach i pedagogach, którzy chcą zgłębić tajniki integracji sensorycznej. Pokażę Wam, czym jest SI, jakie objawy powinny wzbudzić Wasz niepokój, a także jak wybrać i efektywnie wykorzystać zestawy do terapii, zarówno te profesjonalne, jak i domowe. Moim celem jest dostarczenie kompleksowej wiedzy i praktycznych wskazówek, które pomogą Wam świadomie wspierać rozwój sensoryczny dziecka.

Twoje dziecko unika huśtawek i brudzenia rąk? To może być sygnał, którego nie wolno ignorować

Czym jest integracja sensoryczna i dlaczego jest fundamentem prawidłowego rozwoju?

Integracja sensoryczna (SI) to nic innego jak proces, w którym nasz mózg odbiera, organizuje i interpretuje bodźce pochodzące ze zmysłów, a następnie na ich podstawie tworzy odpowiednią reakcję. To właśnie dzięki niej możemy sprawnie funkcjonować w świecie, koncentrować się, planować ruchy, a nawet regulować emocje. Wyobraźcie sobie, że mózg jest dyrygentem orkiestry, a zmysły to instrumenty. Jeśli dyrygent źle koordynuje pracę instrumentów, muzyka będzie chaotyczna. Podobnie jest z SI jeśli proces integracji jest zaburzony, dziecko może mieć trudności w codziennym życiu.

Terapia integracji sensorycznej to zaplanowane, indywidualne zajęcia, które często wyglądają jak beztroska zabawa, ale w rzeczywistości mają bardzo konkretny cel: stymulację kluczowych układów zmysłowych. Mówimy tu przede wszystkim o układzie przedsionkowym (odpowiedzialnym za równowagę i ruch), proprioceptywnym (czucie głębokie, świadomość położenia ciała w przestrzeni) oraz dotykowym. Prawidłowa integracja sensoryczna jest absolutnym fundamentem dla dalszego rozwoju dziecka wpływa na jego zdolności poznawcze, społeczne i emocjonalne.

Nadwrażliwość, a może zbyt mała reakcja na bodźce? Sprawdź, jakie zachowania powinny zwrócić Twoją uwagę

Jako rodzice, często intuicyjnie czujemy, że coś jest nie tak, ale trudno nam nazwać problem. Zwróćcie uwagę na następujące sygnały, które mogą wskazywać na zaburzenia integracji sensorycznej:

• Nadwrażliwość na bodźce: Dziecko może reagować płaczem na głośne dźwięki, unikać dotyku (np. nie lubi się brudzić, nie znosi metek w ubraniach), mieć awersję do konkretnych smaków lub zapachów.
• Zbyt mała reakcja na bodźce: Przeciwnie, dziecko może nie reagować na ból, nie zauważać bałaganu wokół siebie, szukać intensywnych doznań (np. kręcić się w kółko, uderzać w przedmioty).
• Problemy z koncentracją: Trudności ze skupieniem uwagi, łatwe rozpraszanie się, niemożność dłuższego utrzymania się przy jednej zabawie.
• Opóźniony rozwój mowy: Czasem problemy sensoryczne wpływają na rozwój aparatu mowy i zdolności komunikacyjnych.
• Wybiórczość pokarmowa: Jedzenie tylko kilku, ściśle określonych produktów, niechęć do próbowania nowych smaków i tekstur.
• Trudności z koordynacją ruchową: Niezgrabność, częste potykanie się, problemy z nauką jazdy na rowerze, zapinaniem guzików czy wiązaniem sznurówek.
• Związek z innymi diagnozami: Często zaburzenia SI współwystępują z ADHD, zaburzeniami ze spektrum autyzmu czy innymi opóźnieniami rozwojowymi.

Pamiętajcie, że pojedynczy objaw nie musi oznaczać zaburzeń, ale jeśli zauważycie ich kilka i utrzymują się one przez dłuższy czas, warto skonsultować się ze specjalistą terapeutą integracji sensorycznej. To pierwszy krok do zrozumienia i pomocy dziecku.

Kiedy zabawa staje się terapią rola celowej stymulacji zmysłów

To, co dla nas, dorosłych, może wyglądać jak zwykła zabawa, dla dziecka z zaburzeniami integracji sensorycznej jest niezwykle ważnym narzędziem terapeutycznym. W gabinecie SI nie ma nudy! Dzieci huśtają się, kręcą, skaczą, dotykają różnych faktur, a wszystko to dzieje się w kontrolowanym i bezpiecznym środowisku. Celem tych „zabaw” jest dostarczenie mózgowi odpowiednich bodźców, aby mógł on nauczyć się je prawidłowo przetwarzać i integrować.

Terapia SI jest szczególnie skuteczna u dzieci z opóźnieniami rozwojowymi, ADHD, autyzmem czy problemami z koordynacją ruchową. Dzięki niej poprawia się koncentracja uwagi, redukuje nadwrażliwość sensoryczna, a nawet może wspierać rozwój mowy. Moje doświadczenie pokazuje, że dzieci, które regularnie uczestniczą w terapii, stają się spokojniejsze, bardziej świadome swojego ciała i pewniejsze siebie. Kluczową rolę w całym procesie odgrywa wykwalifikowany terapeuta SI, który na podstawie diagnozy tworzy indywidualny plan terapii, dopasowany do unikalnych potrzeb każdego dziecka. To on wie, jak sprawić, by zabawa stała się najbardziej efektywną formą wsparcia.

Skarbnica zmysłów, czyli co kryje w sobie zestaw do integracji sensorycznej?

Zestawy do integracji sensorycznej to prawdziwa skarbnica narzędzi, które mają za zadanie stymulować różne zmysły dziecka. Od potężnych konstrukcji po małe, niepozorne akcesoria każdy element ma swoje unikalne zadanie w procesie terapeii. Przyjrzyjmy się bliżej, co możemy w nich znaleźć.

Sprzęt podwieszany: huśtawki, platformy i hamaki, które uczą balansu i odwagi

Sprzęt podwieszany to serce każdego profesjonalnego gabinetu SI i marzenie wielu rodziców. To właśnie on w największym stopniu stymuluje układ przedsionkowy, odpowiedzialny za równowagę, koordynację i poczucie bezpieczeństwa w ruchu. W skład tego sprzętu wchodzą zazwyczaj solidne, stalowe lub drewniane konstrukcje do podwieszania, często nazywane kabinami SI. To do nich mocuje się różnorodne akcesoria.

Wśród nich znajdziemy huśtawki terapeutyczne od klasycznych desek, przez „kokony” otulające całe ciało, po huśtawki w kształcie worków. Są też platformy, na których dziecko może leżeć, siedzieć lub stać, doświadczając ruchu w różnych płaszczyznach. Trapezy i hamaki to kolejne elementy, które nie tylko dostarczają intensywnych wrażeń przedsionkowych, ale także budują siłę mięśniową i poczucie odwagi. Dzięki nim dzieci uczą się kontrolować swoje ciało w przestrzeni, co jest kluczowe dla ich ogólnego rozwoju motorycznego.

Sprzęt naziemny: od ścieżek sensorycznych po suche baseny świat faktur i kolorów pod stopami

Oprócz sprzętu podwieszanego, w zestawach do SI znajdziemy także bogactwo elementów naziemnych, które stymulują głównie układ dotykowy i proprioceptywny. W profesjonalnych gabinetach królują suche baseny z piłeczkami, które zapewniają intensywną stymulację dotykową całego ciała, a także drabinki, zjeżdżalnie oraz duże kształtki piankowe, z których można budować tory przeszkód, jaskinie czy wieże. Te elementy zachęcają do aktywności ruchowej, rozwijają planowanie motoryczne i świadomość ciała.

W warunkach domowych, ale także w gabinetach, popularne są ścieżki i dyski sensoryczne o różnych fakturach od miękkich i puszystych, po szorstkie i twarde. Chodzenie po nich bosymi stopami to doskonały sposób na stymulację receptorów dotykowych i proprioceptywnych. Te elementy pomagają dziecku lepiej czuć swoje ciało, różnicować bodźce i reagować na nie w odpowiedni sposób.

Małe pomoce o wielkiej mocy: kołdry obciążeniowe, gniotki i masy plastyczne

• Piłki sensoryczne i wałki: Dostępne w różnych rozmiarach i fakturach, idealne do masażu, turlania, ściskania. Stymulują dotyk i propriocepcję, pomagając w regulacji napięcia mięśniowego i świadomości ciała.
• Kołdry i kamizelki obciążeniowe: Ich ciężar dostarcza głębokiego nacisku, co działa uspokajająco i organizująco na układ nerwowy. Są nieocenione dla dzieci z nadpobudliwością, problemami ze snem czy zaburzeniami koncentracji.
• Tunele: Przeczołgiwanie się przez tunel to świetna zabawa, która stymuluje czucie głębokie, planowanie motoryczne i poczucie bezpieczeństwa.
• Deski rotacyjne: Pozwalają na kontrolowane kręcenie się, co intensywnie stymuluje układ przedsionkowy, poprawiając równowagę i koordynację.
• Masy plastyczne, gniotki, slime: Manipulowanie nimi rozwija motorykę małą, siłę dłoni, a także dostarcza zróżnicowanych wrażeń dotykowych, pomagając w wyciszeniu i koncentracji.
• Pojemniki do zabaw dotykowych: Wypełnione ryżem, kaszą, piaskiem, makaronem czy żelkami to proste, ale niezwykle efektywne narzędzie do eksploracji dotykowej, rozwijania kreatywności i redukcji nadwrażliwości.

Gotowy zestaw czy kreatywne DIY? Jak stworzyć idealne środowisko sensoryczne dla Twojego dziecka

Decyzja o zakupie zestawu do integracji sensorycznej często sprowadza się do wyboru między gotowymi, profesjonalnymi rozwiązaniami a bardziej elastycznym i często tańszym podejściem DIY. Oba mają swoje zalety, a najlepsze rozwiązanie zależy od Waszych potrzeb, budżetu i dostępnej przestrzeni.

Profesjonalne zestawy do gabinetu: kiedy warto zainwestować i na co zwrócić uwagę? (ceny i skład)

Profesjonalne zestawy do integracji sensorycznej to inwestycja przeznaczona przede wszystkim dla terapeutów, pedagogów, fizjoterapeutów oraz placówek edukacyjnych i medycznych. Ich skład jest zazwyczaj bardzo rozbudowany i obejmuje wspomniane już kabiny SI (stalowe konstrukcje do podwieszania), szeroki wybór specjalistycznych huśtawek (od platform po worki), wałki, beczki, suche baseny i wiele innych elementów. To sprzęt najwyższej jakości, zaprojektowany z myślą o intensywnym użytkowaniu i maksymalnym bezpieczeństwie.

Ceny takich zestawów są zróżnicowane i zależą od liczby oraz rodzaju elementów. Mogą wahać się od kilku tysięcy złotych za podstawowe konfiguracje, aż do ponad 25 000 zł za bardzo rozbudowane zestawy zawierające 50 czy więcej różnych pomocy. Przy wyborze profesjonalnego sprzętu absolutnie kluczowe jest zwrócenie uwagi na atesty i certyfikaty, a także na to, czy dany element posiada status wyrobu medycznego. To gwarancja bezpieczeństwa i skuteczności, zwłaszcza gdy sprzęt będzie używany przez wiele dzieci pod okiem specjalistów. Pamiętajcie, że w tym przypadku jakość i trwałość są priorytetem.

Domowy kącik SI: Jak skompletować skuteczny zestaw bez wydawania fortuny?

Nie każdy ma możliwość i potrzebę tworzenia profesjonalnego gabinetu SI w domu, ale to wcale nie oznacza, że nie możemy wspierać rozwoju sensorycznego dziecka! Wręcz przeciwnie domowy kącik SI może być niezwykle efektywny, jeśli skompletujemy go z rozwagą i dostosujemy do indywidualnych potrzeb dziecka, jego wieku oraz dostępnej przestrzeni. Moim zdaniem, kluczem jest świadomy wybór i kreatywność.

W warunkach domowych świetnie sprawdzą się takie elementy jak: ścieżki i dyski sensoryczne (łatwe do przechowywania), piłki sensoryczne o różnych fakturach i rozmiarach, wałki (świetne do turlania i masażu), kołdry obciążeniowe (dla wyciszenia), tunele (do czołgania i zabawy w chowanego), czy deski rotacyjne (do stymulacji przedsionkowej). Nie zapominajmy o prostych, ale efektywnych akcesoriach, takich jak gniotki, masy plastyczne czy zestawy do zabaw dotykowych z ryżem lub piaskiem. Ważne, aby wybór był świadomy jeśli dziecko ma problemy z równowagą, skupmy się na elementach stymulujących układ przedsionkowy; jeśli jest nadwrażliwe na dotyk, wprowadźmy różnorodne faktury. Nie musimy wydawać fortuny, by stworzyć angażujące środowisko sensoryczne.

Zrób to sam! Proste i tanie pomysły na domowe zabawki sensoryczne (np. butelki sensoryczne, pudełka dotykowe)

Kreatywność to nasz najlepszy sprzymierzeniec, gdy chcemy wspierać rozwój sensoryczny dziecka bez nadwyrężania domowego budżetu. Wiele fantastycznych zabawek sensorycznych można stworzyć samodzielnie, wykorzystując przedmioty codziennego użytku. Oto kilka moich ulubionych pomysłów:

1. Butelki sensoryczne: Przezroczyste butelki PET wypełnij wodą, brokatem, koralikami, cekinami, małymi zabawkami, olejem, barwnikiem spożywczym. Po zakręceniu stworzą fascynujące „magiczne” światy, które uspokajają i angażują wzrok.
2. Pudełka dotykowe: Duże kartonowe pudełka wypełnij różnymi materiałami: ryżem, kaszą, makaronem, fasolą, piaskiem, kuleczkami hydrożelowymi, pomponami, piórkami. Dziecko może zanurzać w nich ręce, szukać ukrytych przedmiotów, przesypywać. To fantastyczna stymulacja dotykowa.
3. Domowe gniotki: Balony wypełnione mąką, ryżem, kaszą, piaskiem kinetycznym lub gęstym klejem to idealne gniotki, które rozwijają motorykę małą i działają antystresowo.
4. Masy plastyczne DIY: Zamiast kupować, zróbcie własną masę solną, ciastolinę z mąki, wody i soli, lub slime z kleju i aktywatora. Możecie dodać do nich barwniki, olejki zapachowe, brokat, by zwiększyć doznania sensoryczne.
5. Ścieżki sensoryczne: Na kawałkach kartonu lub tkaniny przyklejcie różne materiały: gąbki, folię bąbelkową, kawałki futerka, szorstką tkaninę, kamyki (bezpiecznie przyklejone). Ułóżcie je na podłodze i zachęćcie dziecko do chodzenia po nich bosymi stopami.

Jak mądrze wybrać pierwszy zestaw? Praktyczny poradnik dla rodziców i terapeutów

Wybór pierwszego zestawu do integracji sensorycznej, czy to do domu, czy do gabinetu, może być wyzwaniem. Rynek oferuje mnóstwo produktów, a my chcemy przecież wybrać te najskuteczniejsze i najbezpieczniejsze. Pamiętajcie, że kluczem jest indywidualne podejście do potrzeb dziecka.

Kryterium wieku: Czego potrzebuje niemowlę, a co sprawdzi się u przedszkolaka?

Wiek dziecka to jedno z podstawowych kryteriów, które powinno kierować naszym wyborem. To, co stymuluje niemowlę, może być niewystarczające lub wręcz niebezpieczne dla starszaka, i na odwrót.

Dla niemowląt (zwłaszcza od 6. miesiąca życia) idealne będą proste, ale efektywne pomoce. Myślę tu o piłeczkach sensorycznych o różnej fakturze, matach edukacyjnych z elementami szeleszczącymi, piszczącymi czy o różnych teksturach, a także miękkich książeczkach sensorycznych. Ważne, by były bezpieczne, łatwe do chwytania i eksplorowania ustami. W tym wieku skupiamy się na delikatnej stymulacji dotykowej, wzrokowej i słuchowej, wspierając rozwój chwytu i świadomości ciała.

W przypadku starszych dzieci, przedszkolaków i wczesnoszkolniaków, możemy wprowadzać bardziej złożony sprzęt. Huśtawki (różnego typu), trampoliny, deski rotacyjne czy ścieżki sensoryczne będą doskonałe do stymulacji układu przedsionkowego i proprioceptywnego. W tym wieku dzieci potrzebują więcej ruchu, wyzwań dla równowagi i koordynacji, a także możliwości eksploracji różnych faktur i doznań. Zawsze jednak pamiętajcie, że sprzęt powinien być dostosowany do aktualnych umiejętności i możliwości dziecka, a nie "na wyrost".

Dopasowanie do potrzeb: Jaki sprzęt wybrać przy nadpobudliwości, a jaki przy problemach z równowagą?

Każde dziecko jest inne, a zaburzenia integracji sensorycznej manifestują się w różnorodny sposób. Dlatego tak ważne jest, aby sprzęt dobrać do konkretnych potrzeb i rodzaju zaburzeń, a nie kupować wszystkiego, co wpadnie nam w oko. W idealnym scenariuszu, wybór powinien być poprzedzony diagnozą i konsultacją z terapeutą SI.

Jeśli dziecko ma problemy z równowagą, często się potyka, jest niezgrabne to sygnały, że potrzebuje stymulacji układu przedsionkowego. W tym przypadku świetnie sprawdzą się huśtawki (zwłaszcza te, które pozwalają na ruch w wielu płaszczyznach), trampoliny, deski rotacyjne czy duże piłki gimnastyczne do siedzenia i skakania. Te elementy pomogą mu lepiej czuć swoje ciało w przestrzeni i poprawić koordynację.

Dla dzieci nadpobudliwych, mających trudności z koncentracją, szukających silnych doznań lub wręcz przeciwnie wycofanych, apatycznych kluczowa będzie stymulacja układu proprioceptywnego (czucia głębokiego). Tu niezastąpione będą kołdry i kamizelki obciążeniowe, cięższe przedmioty do przenoszenia, tunele do przeczołgiwania, czy zabawy z oporem (np. przepychanie poduszek). Te aktywności działają organizująco i uspokajająco na układ nerwowy.

W przypadku nadwrażliwości lub niedowrażliwości dotykowej, skupmy się na stymulacji dotykowej piłeczki sensoryczne o różnych fakturach, pudełka sensoryczne z ryżem, kaszą, piaskiem, masy plastyczne, szczotki do masażu (pod kontrolą terapeuty). Ważne, aby stopniowo oswajać dziecko z różnymi bodźcami, zawsze szanując jego granice.

Bezpieczeństwo przede wszystkim: certyfikaty, atesty i zasady montażu sprzętu podwieszanego

Nie mogę tego wystarczająco podkreślić: bezpieczeństwo jest absolutnym priorytetem przy wyborze i użytkowaniu sprzętu do integracji sensorycznej. Szczególnie dotyczy to elementów podwieszanych, które niosą ze sobą ryzyko upadku, jeśli nie są prawidłowo zamontowane.

Profesjonalny sprzęt, który znajdziecie w gabinetach terapeutycznych, musi posiadać odpowiednie atesty i certyfikaty. Wiele z tych produktów ma status wyrobu medycznego, co oznacza, że spełniają rygorystyczne normy jakości i bezpieczeństwa. Zawsze sprawdzajcie te oznaczenia, zwłaszcza kupując sprzęt z drugiej ręki lub od mniej znanych producentów. Unikajcie tanich zamienników, które mogą nie gwarantować odpowiedniej wytrzymałości materiałów.

Szczególną uwagę poświęćcie zasadom montażu sprzętu podwieszanego. Niezależnie od tego, czy jest to huśtawka w gabinecie, czy w domu, solidne mocowania są kluczowe. Upewnijcie się, że punkt mocowania (np. w suficie) jest w stanie wytrzymać obciążenie, a użyte haki, karabińczyki i liny są odpowiednio wytrzymałe i zgodne z instrukcją producenta. Jeśli macie jakiekolwiek wątpliwości co do montażu, skorzystajcie z pomocy specjalisty stolarza, budowlańca, który oceni wytrzymałość konstrukcji. Lepiej dmuchać na zimne niż ryzykować zdrowie dziecka.

Od teorii do praktyki: Proste ćwiczenia i zabawy z wykorzystaniem zestawu SI, które pokocha Twoje dziecko

Mając już podstawową wiedzę o integracji sensorycznej i potencjalnych elementach zestawu, przejdźmy do praktyki. Pamiętajcie, że każda zabawa, która angażuje zmysły, może być cennym elementem terapii. Oto kilka pomysłów na ćwiczenia i zabawy, które z pewnością przypadną do gustu Waszym dzieciom.

Ćwiczenia na uspokojenie i koncentrację (stymulacja proprioceptywna i dotykowa)

Dla dzieci, które potrzebują wyciszenia, lepszej koncentracji i poczucia bezpieczeństwa, kluczowa jest stymulacja proprioceptywna (czucie głębokie) i dotykowa. Oto kilka propozycji:

• Zawijanie w koc („naleśnik”): Dziecko leży na dużym kocu, a Wy delikatnie zawijacie je w niego, tworząc ciasny „naleśnik”. Delikatny ucisk działa uspokajająco i dostarcza intensywnych bodźców proprioceptywnych.
• Przenoszenie cięższych przedmiotów: Poproście dziecko o pomoc w przenoszeniu książek, zabawek w koszu, czy nawet małych butelek z wodą. Opór i ciężar stymulują czucie głębokie.
• Siłowanie się: Delikatne przepychanie się, siłowanie na ręce (dostosowane do wieku i siły dziecka), czy „wojna” na poduszki to świetne sposoby na dostarczenie bodźców proprioceptywnych.
• Masaż piłeczkami o różnych fakturach: Delikatne rolowanie po ciele dziecka piłeczkami z wypustkami lub gładkimi, to doskonała stymulacja dotykowa, która może działać zarówno pobudzająco, jak i relaksująco.
• Zabawy w suchym basenie: Zanurzanie się w basenie z piłeczkami, pływanie w nich, rzucanie piłeczkami to intensywna i przyjemna stymulacja dotykowa całego ciała.
• Szukanie przedmiotów w pojemniku z kaszą/ryżem: Ukryjcie małe zabawki w pojemniku wypełnionym sypkim materiałem. Dziecko musi je odnaleźć, co rozwija czucie dotykowe i motorykę małą.
• Malowanie palcami: Pozwólcie dziecku na swobodne malowanie farbami palcowymi na dużej powierzchni. To fantastyczna stymulacja dotykowa i okazja do twórczej ekspresji.

Zabawy rozwijające równowagę i koordynację ruchową (stymulacja przedsionkowa)

Układ przedsionkowy, odpowiedzialny za równowagę i poczucie ruchu, potrzebuje dynamicznych aktywności. Oto kilka pomysłów na zabawy, które go stymulują:

• Huśtanie na różnych rodzajach huśtawek: Od tradycyjnych, przez worki, platformy, po hamaki. Zmieniajcie kierunki i intensywność huśtania (zawsze bezpiecznie i pod kontrolą), aby dostarczyć zróżnicowanych bodźców.
• Skakanie na piłce lub trampolinie: Skakanie to jedna z najbardziej efektywnych form stymulacji przedsionkowej i proprioceptywnej. Pamiętajcie o bezpieczeństwie i odpowiednim nadzorze.
• Kręcenie się na desce rotacyjnej: Kontrolowane kręcenie się w kółko to intensywna stymulacja, która poprawia równowagę i orientację przestrzenną. Zawsze zaczynajcie od wolnych obrotów.
• Chodzenie po ścieżkach sensorycznych z zachowaniem równowagi: Ułóżcie ścieżkę z różnych materiałów lub po prostu z poduszek i poproście dziecko, aby po niej przeszło, starając się nie spaść.
• Zabawy z obrotami: Kręcenie się wokół własnej osi, turlanie po podłodze to proste, ale efektywne ćwiczenia stymulujące układ przedsionkowy.

Przeczytaj również: Odstawienie od piersi: jak to zrobić bez łez? Poradnik dla mam

Jak włączyć elementy terapii SI do codziennych aktywności i rutyny dnia?

Nie musimy tworzyć formalnej terapii, aby wspierać rozwój sensoryczny dziecka. Wiele elementów możemy wpleść w codzienne aktywności, czyniąc je świadomymi „mini-terapiami”. Moje doświadczenie pokazuje, że regularne, choć krótkie, świadome angażowanie zmysłów przynosi wspaniałe efekty.

Zacznijcie od wspólnego gotowania to prawdziwa uczta dla zmysłów! Dziecko może dotykać różnych tekstur (mąka, ciasto, warzywa), wąchać przyprawy, smakować nowe potrawy. Zabawy na placu zabaw to naturalne środowisko do stymulacji przedsionkowej i proprioceptywnej huśtawki, zjeżdżalnie, wspinaczki, karuzele. Zachęcajcie do nich! Spacery po zróżnicowanym terenie (piasek, trawa, kamyki, błoto) to doskonała stymulacja dotykowa stóp i proprioceptywna. Pozwólcie dziecku na „brudzące” zabawy piaskownica, kałuże, malowanie palcami, zabawy w błocie. To nie tylko rozwija zmysły, ale też uczy tolerancji na różne bodźce i buduje odporność. Pamiętajcie, że kluczem jest świadomość i otwartość na potrzeby sensoryczne Waszego dziecka.